Bảng chuyển đổi đơn vị

Agent	Conventional Unit	Conversion Factor	SI Unit
Acetaminophen	µg/mL	6.62	µmol/L
Acetoacetic acid	mg/dL	0.098	mmol/L
Acetone	mg/dL	0.172	mmol/L
Alanine	mg/dL	112.2	µmol/L
Albumin	g/dL	10	g/L
Aldosterone	ng/dL	0.0277	nmol/L
Aluminum	ng/mL	0.0371	µmol/L
Aminobutyric acid	mg/dL	97	µmol/L
Amitriptyline	ng/mL	3.61	nmol/L
Ammonia (as NH3)	µg/dL	0.587	µmol/L
Androstenedione	ng/dL	0.0349	nmol/L
Angiotensin I	pg/mL	0.772	pmol/L
Angiotensin II	pg/mL	0.957	pmol/L
Anion gap	mEq/L	1.0	mmol/L
Antidiuretic hormone	pg/mL	0.923	pmol/L
Antithrombin III	mg/dL	10	mg/L
alpha1-Antitrypsin	mg/dL	0.184	µmol/L
Apolipoprotein A	mg/dL	0.01	g/L
Apolipoprotein B	mg/dL	0.01	g/L
Arginine	mg/dL	57.4	µmol/L
Asparagine	mg/dL	75.7	µmol/L
Bicarbonate	mEq/L	1.0	mmol/L
Bilirubin	mg/dL	17.1	µmol/L
Bromide	mg/dL	0.125	mmol/L
C-peptide	ng/mL	0.333	nmol/L
C1 esterase inhibitor	mg/dL	10	mg/L
C3 complement	mg/mL	0.01	g/L
C4 complement	mg/mL	0.01	g/L
Calcitonin	pg/mL	1.0	ng/L
Calcium	mg/dL	0.25	mmol/L
	mEq/L	0.50	mmol/L
Carbon dioxide	mEq/L	1.0	mmoI/L
Carotene	µg/dL	0.0186	µmol/L
Ceruloplasmin	mg/dL	10	mg/L
Chloride	mEq/L	1.0	mmol/L
Cholesterol	mg/dL	0.0259	mmol/L
Citrate	mg/dL	52.05	µmol/L
Copper	µg/dL	0.157	µmoI/L
Coproporphyrins (urine)	µg/24 hr	1.527	nmol/d
Corticotropin (ACTH)	pg/mL	0.22	pmol/L
Cortisol	µg/dL	27.59	nmol/L
Cotinine	ng/mL	5.68	nmol/L
Creatine	mg/dL	76.26	µmol/L
Creatinine	mg/dL	88.4	µmol/L
Creatinine clearance	mL/min	0.0167	mL/s
Cyanide	mg/L	23.24	µmol/L
Dehydroepiandrosterone (DHEA)	ng/mL	3.47	nmol/L
Desipramine	ng/mL	3.75	nmol/L
Diazepam	µg/mL	3.512	µmol/L
Digoxin	ng/mL	1.281	nmol/L
Epinephrine	pg/mL	5.46	pmol/L
Estradiol	pg/mL	3.671	pmol/L
Estriol	ng/mL	3.467	nmol/L
Estrone	ng/dL	37	pmoI/L
Ethanol (ethyl alcohol)	mg/dL	0.217	mmol/L
Ethylene glycol	mg/L	16.11	µmol/L
Ferritin	ng/mL	2.247	pmol/L
alpha -Fetoprotein	ng/mL	1.0	µg/L
Fibrinogen	mg/dL	0.0294	µmol/L
Fluoride	µg/mL	52.6	µmol/L
Folate	ng/mL	2.266	nmol/L
Follicle-stimulating hormone	mIU/mL	1.0	IU/L
Fructose	mg/dL	55.5	µmol/L
Galactose	mg/dL	55.506	µmol/L
Glucagon	pg/mL	1.0	ng/L
Glucose	mg/dL	0.0555	mmol/L
Glutamine	mg/dL	68.42	µmol/L
Glycated hemoglobin (glycosylated hemoglobin A1, A1C)	% of total hemoglobin	0.01	Proportion of total hemoglobin
Glycerol (free)	mg/dL	108.59	µmol/L
Glycine	mg/dL	133.3	µmol/L
Haptoglobin	mg/dL	0.10	µmol/L
Hematocrit	%	0.01	Proportion of 1.0
Hemoglobin (whole blood) Mass concentration	g/dL	10.0	g/L
High-density lipoprotein cholesterol (HDL-C)	mg/dL	0.0259	mmol/L
Histidine	mg/dL	64.45	µmol/L
Homocysteine (total)	mg/L	7.397	µmol/L
Human chorionic gonadotropin (HCG)	mlU/mL	1.0	IU/L
Hydroxybutyric acid	mg/dL	96.05	µmol/L
Hydroxyproline	mg/dL	76.3	µmol/L
Immunoglobulin A (IgA)	mg/dL	0.01	g/L
Immunoglobulin D (IgD)	mg/dL	10	mg/L
Immunoglobulin E (IgE)	mg/dL	10	mg/L
Immunoglobulin G (IgG)	mg/dL	0.01	g/L
Immunoglobulin M (IgM)	mg/dL	0.01	g/L
Insulin	µIU/mL	6.945	pmol/L
Iron, total	µg/dL	0.179	µmol/L
Iron binding capacity, total	µg/dL	0.179	µmol/L
lsoleucine	mg/dL	76.24	µmol/L
lsopropanol	mg/L	0.0166	mmol/L
Lactate (lactic acid)	mg/dL	0.111	mmol/L
Lactate dehydrogenase isoenzymes (LD1-LD5)	%	0.01	Proportion of 1.0
Lead	µg/dL	0.0483	µmol/L
Leucine	mg/dL	76.237	µmol/L
Lipids (total)	mg/dL	0.01	g/L
Lipoprotein (a)	mg/dL	0.0357	µmol/L
Lithium	mEq/L	1.0	mmol/L
Low-density lipoprotein cholesterol (LDL-C)	mg/dL	0.0259	mmol/L
Lysine	mg/dL	68.5	µmol/L
Magnesium	mg/dL	0.411	mmol/L
	mEq/L	0.50	mmol/L
Manganese	ng/mL	18.2	nmol/L
Methanol	mg/L	0.0312	mmol/L
Methionine	mg/dL	67.02	µmol/L
Myoglobin	µg/L	0.0571	nmol/L
Nicotine	mg/L	6.164	µmol/L
Nitrogen, nonprotein	mg/dL	0.714	mmol/L
Norepinephrine	pg/mL	0.00591	nmol/L
Ornithine	mg/dL	75.67	µmol/L
Osteocalcin	µg/L	0.171	nmol/L
Oxalate	mg/L	11.1	µmol/L
Parathyroid hormone	pg/mL	1.0	ng/L
Phenobarbital	mg/L	4.31	µmol/L
Phenylalanine	mg/dL	60.54	µmol/L
Phenytoin	µg/mL	3.96	µmoI/L
Phosphorus	mg/dL	0.323	mmol/L
Plasminogen	mg/dL	0.113	µmol/L
Plasminogen activator inhibitor	mIU/mL	1.0	IU/L
Platelets (thrombocytes)	x 103/µL	1.0	x 109/L
Potassium	mEq/L	1.0	mmoI/L
Pregnanetriol (urine)	mg/24 h	2.97	µmol/d
Progesterone	ng/mL	3.18	nmol/L
Prolactin	µg/L	43.478	pmol
Proline	mg/dL	86.86	µmol/L
Prostate-specific antigen	ng/mL	1.0	µg/L
Protein, total	g/dL	10.0	g/L
Prothrombin	g/L	13.889	µmol/L
Protoporphyrin, erythrocyte	µg/dL	0.01777	µmol/L
Pyruvate	mg/dL	113.6	µmoI/L
Quinidine	µg/mL	3.08	µmol/L
Red blood cell count	x 106/µL	1.0	x 1012/L
Renin	pg/mL	0.0237	pmol/L
Salicylate	mg/L	0.00724	mmol/L
Serine	mg/dL	95.2	µmol/L
Serotonin (5-hydroxytryptamine)	ng/mL	0.00568	µmol/L
Sodium	mEq/L	1.0	mmol/L
Somatomedin-C (insulinlike growth factor)	ng/mL	0.131	nmol/L (coagulation factor II)
Somatostatin	pg/mL	0.611	pmol/L
Testosterone	ng/dL	0.0347	nmol/L
Theophylline	µg/mL	5.55	µmol/L
Thiocyanate	mg/L	17.2	µmol/L
Threonine	mg/dL	83.95	µmol/L
Thyroglobulin	ng/mL	1.0	µg/L
Thyroxine, free (T4)	ng/dL	12.87	pmol/L
Thyroxine, total (T4)	µg/dL	12.87	nmol/L
Transferrin	mg/dL	0.01	g/L
Triglycerides	mg/dL	0.0113	mmol/L
Triiodothyronine
Free (T3)	pg/dL	0.0154	pmol/L
Total (T3)	ng/dL	0.0154	nmol/L
Troponin I (cardiac)	ng/mL	1.0	µg/L
Troponin T (cardiac)	ng/mL	1.0	µg/L
Tryptophan	mg/dL	48.97	µmol/L
Tyrosine	mg/dL	55.19	µmol/L
Urea nitrogen	mg/dL	0.357	mmol/L
Uric acid	mg/dL	59.48	µmol/L
Valine	mg/dL	85.5	µmol/L
Vasoactive intestinal polypeptide	pg/mL	1.0	ng/L
Vitamin A (retinol)	µg/dL	0.0349	µmoI/L
Vitamin B6 (pyridoxine)	ng/mL	4.046	nmol/L
Vitamin B12 (cyanocobalamin)	pg/mL	0.738	pmol/L
Vitamin C (ascorbic acid)	mg/dL	56.78	µmol/L
Vitamin D
1,25-Dihydroxyvitamin D	pg/mL	2.6	pmol/L
25-Hydroxyvitamin D	ng/mL	2.496	nmol/L
Vitamin E	mg/dL	23.22	µmoI/L
Vitamin K	ng/mL	2.22	nmol/L
Warfarin	µg/mL	3.247	µmol/L
White blood cell count	x 103/µL	1.0	x 109/L
Zinc	µg/dL	0.153	µmoI/L

Cách tính diện tích da

Có nhiều cách diện tích da, nói chính xác là công thức tinh, mà vì sao có công thức đó mình cũng chưa hiểu rõ.
1. Tính diện tích da theo cân nặng
    Diện tích da (mét vuông) = (4P + 7) / (P+90)
    Ví dụ : Người nặng 63kg ==> Diện tích da = (4x63 +7) / (63 + 90) = 1,67 mét vuông

2. Tính diện tích da theo cân nặng và chiều cao
    Diện tích da (m2) = Căn bậc 2 [(Chiều cao (cm) x cân nặng(kg)) / 3600]

Đánh giá BMI

BMI (Body Mass Index : chỉ số khối cơ thể) = cân nặng (kg)/ Bình phương chiều cao (m)
Bảng phân độ theo BMI

Cách 1: 

• BMI < 18                 : người gầy
• BMI = 18 - 24,9      : người bình thường
• BMI = 25 - 29,9      : người béo phì độ I
• BMI = 30 - 34,9      : người béo phì độ II
• BMI > 35                 : người béo phì độ III

Cách 2

Nam:

• BMI < 20                : người dưới cân
• 20 <= BMI < 25      : người bình thường
• 25 <= BMI < 30      : người thừa cân
• BMI > 30                : người béo phì

Nữ:

• BMI < 18                  : người dưới cân
• BMI từ 18 đến < 23  : người bình thường
• BMI từ 23 đến < 30  : người quá cân
• BMI > 30                  : người béo phì

 

Thuốc kháng lao cơ bản

1. Isoniazid ( rimifon – INH )
Đây là thuốc sử dụng rộng rãi nhất trên thế giới, diệt BK nội bào và ngoại bào bằng cách ngăn cản tổng hợp acidmycolic làm giảm số lượng Lipid của màng BK. INH đạt nồng độ cao trong máu 3-5 mcg / ml sau 2 h, sau 24 h thải 50-70% qua nước tiểu. Nồng độ ức chế tối thiểu với BK 0,025-0,05 mcg / ml. Thuốc phân bố khắp cơ thể. Chuyển hoá tại gan bằng axetyl hoá thông qua men axetyltransferasa có tính di truyền tạo ra axetyl isoniazi độc với gan, nồng độ thuốc phụ thuộc vào tốc độ axetyl hoá. Axetyl hoá chậm thường gặp ở người da trắng, axetyl hoá nhanh thường gặp ở người Châu á. Các BN có tốc độ axetyl hoá chậm hay bị nhạy cảm với các thuốc gây độc liên quan đến nồng độ thuốc cao ở trong máu như viêm dây TK ngoại vi, trong khi những BN axetyl hoá nhanh có tỷ lệ nhiễm độc gan cao hơn. Viên 50, 100, 300mg, liều người lớn 5mg / kg, trẻ em 10-20 mg/kg thể trọng, tối đa 300mg/24h.
- Tác dụng phụ:
+ Dị ứng thuốc: tăng cảm ngoài da , sốt.
+ Viêm dây TK ngoại vi: thuốc làm tăng thải Vitamin B6 qua nước tiểu gây hội chứng Pellagr: ban ngoài da, viêm dây TK ngoại vi, thiếu máu hay gặp ở BN có thiếu B6 như suy dinh dưỡng, chửa đẻ.
+ Viêm gan do thuốc: xảy ra ở người đã có bệnh lý gan từ trước, nguy cơ viêm gan tăng theo tuổi, chiếm 2-3% ở tuổi > 50. Trong quá trình điều trị có 10-20% BN có tăng men gan không có biểu hiện lâm sàng, thường vẫn tiếp tục điều trị trừ khi men gan tăng gấp 3-5 lần bình thường. Theo tiêu chuẩn của Danan 1992, xác định có tổn thương gan khi : SGPT 2N (N = giá trị bình thường ở giới hạn cao của labo xét nghiệm), ALP 1,5N, Bilirubin trực tiếp 2N.

2. Rifampixin ( RIF =R) : Rifadin 150-300mg

Là kháng sinh bán tổng hợp từ rifamycin B tác dụng diệt BK cả trong và ngoại bào, ngoài ra còn tác dụng diệt VK Gr (-), trực khuẩn mủ xanh, H. influenza, tụ cầu vàng.
- Cơ chế: ngăn cản tạo ARN của BK.
- Dược độc học: hấp thu tốt qua đường tiêu hoá, thức ăn làm giảm hấp thu của thuốc nên uống lúc đói, đạt nồng độ tối đa sau 2-4h, 70-80% gắn vào Protein huyết tương. Hấp thu tốt vào phổi, hang lao, dịch não tuỷ, có thể qua nhau thai song không gây hại. Chuyển hoá ở gan bằng khử axetyl song vẫn còn tác dụng diệt BK. Có chu trình gan ruột, thải trừ qua gan, thận, mồ hôi, nước mắt. RIF có khă năng tự gây cảm ứng hệ men Oxy hoá ở gan làm thay đổi của nhiều thuốc khác như pre nisolon, thuốc chẹn kênh canxi, chẹn b, digoxin... làm giảm tác dụng và gián tiếp gây độc với gan.
- Hàm lượng-liều lượng:
+ Viện 150-300 mg.
+Liều: 10mg/kg/ngày. Tối đa 600mg/24h
- Tác dụng phụ:
+ Gây viêm gan ứ mật, không có huỷ hoại tế bào gan, khi dùng phối hợp với INH làm tăng tác dụng độc của thuốc này và tăng huỷ hoại tế bào gan.
+ Hội chứng ngoài da: ban sẩn đỏ hay gặp ở mặt.
+ Hội chứng tiêu hóa: đau bụng, buồn nôn.
+ Hội chứng giả cúm.
+ Ban xuất huyết, có thể gặp thiếu máu huyết tán, suy thận. Hiếm găp, hay xảy ra ở người dùng ngắt quãng do làm tăng khả năng hình thành kháng thể gây phản ứng miễn dịch.
- Lưu ý: khi dùng thuốc phải giải thích cho BN thuốc sẽ làm cho nước tiểu, mồ hôi, nước mắt có màu vàng sẫm, hặoc màu đỏ. Đây là do thải thuốc, vô hại

3. Pyrazinamid ( PZA =Z ).

- Được tổng hợp 1952.
- Cơ chế: Chưa rõ ràng, phụ thuộc nồng độ của thuốc tại tổ chức mà có tác dụng ức chế hoặc diệt BK, là thuốc tiệt BK mạnh nhất trong môi trường axit.
- Dược độc học: PZA chuyển hoá qua gan thành dạng hoạt động là axit pyranizic. Thuốc hấp thu nhanh ở đường tiêu hoá, nồng độ đạt tối đa sau 2h, phân bố ở các tổ chức của cơ thể, đào thải qua thận: 70% sau 24h.
- Hàm lượng và liều lượng:
+ Viên nén 500mg.
+ Liều điều trị: 15-30mg/kg/24h. Liều ngắt quãng : 50mg/kg. Tối đa 3g/24h.
- Tác dụng phụ:
+ Đau bụng, chán ăn, buồn nôn.
+ Sốt, ban đỏ ngoài da, giảm tiểu cầu tiếu máu ngược sắc.
+ Tăng axit uric do PZA ức chế bài tiết axiturat. Đau khớp chiếm khoảgn 40% BN.
+ Hiếm gặp nhiễm độc gan do thuốc: có thể gây viêm găn cấp tính nặng ở người bị bệnh gan khi dùng phối hợp với INH và RIF.
+ Có thể tăng ure khi dùng thuốc, song không có triệu chứng lâm sàng.

4. Ethambutol (E).

-Cơ chế: ức chế vận chuyển axit mycolic và thành BK, gây rối loạn quá trình tạo màng của trực khuẩn, chỉ có tác dụng với BK sinh sản, kìm khuẩn chứ không diệt khuẩn.
- Dược độc học: hấp thu tốt qua đường tiêu hoá, nồng độ tối đa sau 2h, trong cơ thể tập trung nhiều ở thận, gan, phổi, nước bọt, thần kinh thị giác (những cơ quan chứa nhiều kẽm )... sau 24h, một nửa thuốc thải ra ngoài qua thận.
- Hàm lượng, liều lượng:
+ Viên 200, 400, 500mg.
+ Liều điều trị hàng ngày: 15-35mg/kg/24h. Liều ngắt quãng 40mg/kg.
- Tác dụng phụ:
+ Rối loạn tiêu hoá, đau bụng, đau khớp.
+ Viêm dây thần kinh thị giác: là tác dụng đáng lo ngại nhất: nhìn mờ, ám điểm trung tâm, mù màu xanh lục và màu đỏ, hay gặp sau điều trị 2 tháng. Phát hiện sớm, ngừng thuốc ngay có thể hồi phục.BN uống E phải được khám thị lực hàng tháng. Không nên dùng cho trẻ em < 13 tuổi, do khó theo dõi được thị giác.
+ Có thể gây suy thận: giảm liều khi độ thanh thải creatinin < 50ml/phút.

Nguồn : Ts Đỗ Quyết